Genel

Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesi – Detaylar

Bildiğiniz üzere 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren belli bir gramajın üstünde olan plastik poşetlerin ücretsiz olarak verilmesi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Çevre Kanunu ile artık son buluyor ve satış noktalarındaki plastik poşetlerin taban satış fiyatı 25 Kuruş olarak belirlenmişti.

Bir çok basın organında bu konuda bir çok haber, vatandaş önlemleri vs. izlemişsinizdir. Peki Bakanlık bu karar ve esasları nasıl duyurmuştu önce ona bakalım.

Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Duyurusu

Bilindiği üzere, Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürürlüğe girmesiyle, 1 Ocak 2019’dan itibaren kaynakların verimli yönetimi ve plastik poşetlerden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla plastik poşetler satış noktalarında kullanıcıya veya tüketiciye ücreti karşılığı verilecektir.
Bu kapsamda, plastik poşetlerin satışı, beyanı, geri kazanım katılım payı tahsili ile birlikte izleme, kontrol ve denetimine ilişkin hususları içeren Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Bakanlığımızca hazırlanmıştır.
Plastik poşetlerin ücretli olarak satışı, faaliyet türü ne olursa olsun uzaktan satışlar da dahil olmak üzere, istisnasız tüm satış noktalarında (tekstil, oyuncak, elektronik, gıda ve benzeri) 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren 25 kuruş taban fiyatı ile gerçekleştirilecektir.

Ücretlendirme uygulaması kapsamı dışında kalan plastik poşetler ise; ekmek, sebze, meyve, peynir, zeytin, hayvansal gıda gibi açık satılan gıdaların hijyenini sağlamak için kullanılan, çift kat kalınlığı 15 mikron ve altında olan, 500×350 milimetre (körük kalınlığı ve sap uzunluğu dahil) ebadından küçük saplı/sapsız poşetler, plastik içeren malzemelerden, dokumalı veya dokumasız metotlarla üretilen, tekstil ürünü çok kullanımlık poşetler, canlı sucul hayvan satışında kullanılan sapsız poşetler, yumrulu ve/veya benzer tohumlu bitkilerin satışında kullanılan sapsız poşetler, kuru temizleme, lostra ve benzeri iş yerleri gibi sadece hizmet verilen fakat ürün satışı gerçekleştirmeyen yerlerde kullanıcıya veya tüketiciye verilen poşetler, kargo poşetleri ile gümrüksüz mağazadan alınan ürünler için ilgili mevzuatı gereği kullanılması zorunlu olan özel poşetlerdir.

Plastik poşetlerin, ücretsiz teminine imkan verecek herhangi bir promosyona veya kampanyaya da dahil edilemeyecek olup, satış noktaları, her bir poşetin satışında tüketiciden en az 25 kuruş talep edilecektir. Satış noktaları bu ücret içerisinden 15 kuruşu, ‘Geri Kazanım Katılım Payı’ olarak Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatıracaktır.

Satış noktalarında ücretlendirmeye tabi olan plastik poşetlerin 1 Ocak itibarıyla barkodlu olarak sunulması zorunludur. Ancak stoklarında barkodsuz plastik poşet olan satış noktaları, barkodsuz poşetlerin kullanımını 31 Mart 2019 tarihine kadar gerçekleştirebileceklerdir.

Plastik poşetle gönderimi sağlanan uzaktan satışlarda ise alternatif taşıma ekipmanı kullanım seçeneği tüketiciye sunulacaktır. Tüketici tarafından plastik poşet tercih edilmesi halinde poşetlerin satışı zorunludur. Uzaktan satış yapan işletmelerin bu satışlarda plastik poşete alternatif taşıma seçeneğini 31 Mart 2019 tarihine kadar oluşturması gerekmektedir.

Bu çerçevede, plastik poşet üretici/ithalatçıları ile satış noktalarının söz konusu Usul ve Esaslarda yer alan hükümler doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

 

İnternette yapmış olduğum araştırmalara göre dünyanın bir çok ülkesinde bu konuda farklı uygulamalar varmış.

Aşağıdaki dünya haritasında göreceğiniz gibi

Kırmızı ile işaretli olan ülkelerde plastik poşet kullanımı yasak

Yeşil ile işaretli olan ülkelerde vergiye/ücrete tabi

Turuncu ile işaretli olan ülkelerde ise kısmen yasak ve vergiye/ücrete tabi

Gri (*)olan bölümde * ile işaretli alanların belli bölgelerinde vergiye veya ücrete tabi

Geri kalan gri alanlarda ise kısıtlama yok.

 

Bu ülkeler arasında muhtemelen en sert uygulama Kenya’da bulunuyor. Plastik poşetleri üreten, ithal eden veya satan kişiler için 19.000 $’a kadar para cezası, 4 yıl da hapis cezası bulunuyormuş. (Ölümü görüp sıtmaya razı olmak.)

 

Sosyal medyada karşılaştığım bir hesaplamaya göre, 8.000 şubeli meşhur zincir marketin satışlarının aynı devam etmesi durumunda, günlük 600.000 TL plastik poşet cirosu elde edecekti. Bu rakamın 360.000 TL’lik kısmı Geri Dönüşüm Katkı Payı olarak Bakanlık Saymanlık hesabına, geri kalan tutar ise poşetlerin üretim maliyeti olarak alınıyormuş. Ülkemizde her konuda olduğu gibi bu konuda da sert bir geçişle bu uygulamaya başlandığını düşünüyorum. İşin özeti yanımızda alışveriş sırasında kullanmak için bez çantalar bulunmuyorsa bu parayı ödemek zorunda kalacağız.

Yorum Bırak